අභිධර්ම මාර්ගය

Feb 04, 2015 Comments Off on අභිධර්ම මාර්ගය by

අප විසින් සම්පාදිත දහම් පොත් කියවූ ගිහි පැවිදි බොහෝ දෙනකුත් විසින් හා දහම් පාසල් පවත්වන, ඒවායේ අගන්වන බොහෝ දෙනකුන් විසින්ද තේරුම් ගැනීමට උගෙනීමට උග්නැවීමට පහසු අභිධර්ම ග‍්‍රන්ථයක් සම්පාදනය කරන ලෙස නොයෙක් වර ආරාධනා කළ බැවින් අප විසින් අභිධර්ම මාර්ගය නමැති මේ ග‍්‍රන්ථය සම්පාදනය කරන ලදී.

දැනට ඇත්තා වු අභිධර්ම පාඩම් පොත්වල බොහෝ තැන් තේරුම් ගැනීමට අපහසු වී ඇත්තේ ටීකා ග‍්‍රන්ථවල එන පාළි පාඨ ඒ සැටියෙන්ම සිංහලට පෙරළා ඒ පොත්වල නොයෙක් තැන්වල යොදා තිබීම නිසාය. අභිධර්ම මාර්ගය නමැති මේ ග‍්‍රන්ථය සම්පාදනය කිරීමේදී අපි ඒ ක‍්‍රමය අනුගමනය නො කෙළෙමු.

අප විසින් මේ ගත සම්පාදනය කර ඇත්තේ කෙසේ කිවහොත් ඒ ඒ කාරණය සිසුනට පහසුවෙන් අවබෝධ කරගත හැකිවේදැ යි සිතීමේදී අපට වැටහුණු හැටියටය. අන් බසකින් පෙරළාගත් කිසිවක් මේ ග‍්‍රන්ථයෙහි යොදා නැත. මේ ග‍්‍රන්ථයෙහි හා අන් අභිධර්ම පාඩම් පොත්වල ඇති වෙනස තේරුම් ගැනීමට නිදසුන් කීපයක් මෙසේය:-

එක් අභිධර්ම පාඩම් පොතක චිත්ත චෛතසික රූප නිර්වාණ යන පරමාර්ථ සතරින් චිත්තය හඳුන්වා ඇත්තේ මෙසේය:-
“චින්තේනීති චිත්තං, අරමුණ සිතන හෙයින් චිත්ත නම් වේ. මේ වචනාර්ථයෙන් අරමුණු සිතන්නා වූ ස්වභාවය චිත්ත යයි කියනු ලැබේ.”

අත් පොතක චිත්තය හඳුන්වන්නේ මෙසේය.
“සිතන්නේ හෙවත් අරමුණු දැනගන්නේ චිත්තයය. සිත ඉපදීම පිළිබඳ අන්‍ය හේතු ඇතද අරමුණ දැනගැන්ම එහි ප‍්‍රධාන හේතුව බව දත යුතුය.”

මේ ග‍්‍රන්ථයේ සිත හඳුන්වා ඇත්තේ මෙසේය.
“පරමාර්ථ සතර අතුරෙන් චිත්තය යනු දැනීමය. සිතය කියනුයේ ද එයටය.”

එක් පොතක චෛතසිකය හඳුන්වා ඇති සැටි.
“චේතසි භවං වෙතසිකං, සිතෙහි වූයේ චෛතසික නම්. මේ වචනාර්ථයෙන් සිතෙහි පහළ වන එස්ස (ගැටීම* වේදනා (විඳීම* ආදි ස්වභාව ධර්ම සමුහය චෛතසික යයි කියනු ලැබේ.”

අත් පොතක ඇති සැටි,
“චිත්තයෙහි වූවෝ හෙවත් චිත්තයෙහි යෙදුණෝ චෛතසිකයෝය.”

මෙහි චෛතසික හඳුන්වා ඇත්තේ මෙසේය.
“සිතක් හෙවත් අරමුණු දැනීමක් ඇති වන කල්හි ඒ දැනීම් ක‍්‍රියාව හා මිශ‍්‍රව ඇතිවන්නේ වූ අන්‍ය ක‍්‍රියාවෝ චෛතසිකයෝය.”

එක් පොතක රූපය හඳුන්වා ඇති සැටි.
“රූප්පතීති රූපං” විකාර වේනුයි රූප නම් මේ වචනාර්ථයෙන් ශීතෝෂ්ණාදියෙන් විකාර වන ස්වභාව ධර්ම සමූහය රූපයයි කියනු ලැබේ.”

අත් පොතක ඇති සැටි.
“ශීත උෂ්ණ ආදියෙන් විකාරයට පැමිණෙන්නේ රූපයයි.”

මෙහි රූප දක්වා ඇති සැටි.
“සත්ත්ව ශරීර හා බාහිර වස්තුන් සෑදී ඇති මූලික ධර්ම රාශිය රූපයෝය.”

එක් පොතක නිර්වාණය හඳුන්වා ඇති සැටි.
“වානතෝ නික්ඛන්තං නිබ්බානං” වානයයි කියන ලද තෘෂ්ණාවෙන් නික්මුණා වූ ස්වභාවය නිබ්බාන නම් මෙහි වාන නම් කුදුමහත් භවයන් එකට බැද ගලපන අර්ථයෙන් තෘෂ්ණාවමැයි.”

අත් පොතක නිවන හඳුන්වා ඇති සැටි.
“වාන යනු තෘෂ්ණාවය. ඒ වාන සඞ්ඛ්‍යාත තෘෂ්ණාවෙන් නික්මුණේ නිර්වාණයය. රාගගිනි ආදිය නිවන්නේ හෝ නිර්වාණයයි.”

මෙහි නිර්වාණය හඳුන්වා ඇති සැටි.
“රාගාදි කෙලෙස් ගිනිවලින් හා ජාති ජරා ව්‍යාධි මරණාදි දුක් ගිනිවලින් තොර වූ ශාන්ත සුඛස්වභාවය නිර්වාණයය.

මෙහි සියළුම පාඩම් සම්පාදනය කර ඇත්තේද හැකිතාක් පොදු ජනයා අතර ව්‍යවහර කරන වචන යෙදීමෙනි. මෙහි අප‍්‍රසිද්ධ වචන යොදා ඇත්තේ ප‍්‍රසිද්ධ වචනයන් සොයාගත නුහුණු තැන්වල පමණෙකි. එබැවින් මේ පොත දැනට ඇත්තා වූ අනික් පොත් වලට වඩා පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වනු ඇත. උත්සහවන්තයකුට ගුරුවරයකු ඇසුරු නො කොට වුවද මේ පොතින් අභිධර්මය උගත හැකි වනු ඇත.

දැනට භාවිත කරන අභිධර්ම පාඩම් පොත් සියල්ලම වාගේ සම්පාදනය කර ඇත්තේ අභිධර්මාර්ථ සංග‍්‍රහය අනුවය. මෙය සම්පාදනය කර ඇත්තේද එසේමය. එහෙත් මෙය අභිධර්මය පිළිබඳ සමාන්‍ය දැනුමක් ඇතිකර ගැනීම සඳහා උගෙනීම කරන පින්වතුන් උදෙසා සම්පාදනය කරන ලද්දක් බැවින් වඩා ප‍්‍රයෝජනයකුත් නොමැතිව උගෙන ගන්නා තැනැත්තාට බොහෝ වෙහෙසෙන්නට සිදුවන අභිධර්මාර්ථ සංග‍්‍රහයෙහි දැක්වෙන ඇතැම් කරුණු මේ පොතට ඇතුළත් නොකරන ලදී. එසේම අභිධර්ම පාඩම් පොත්වල ඇතුළත් වී ඇති වැඩි ප‍්‍රයෝජනයක් නැති, ඇතැම් කරුණුද මේ පොතට ඇතුළු නොකරන ලදී.

සමහර තැනකදී අන් අභිධර්ම පාඩම් පොත්වල ඇතුළු වී නැති ප‍්‍රයෝජනවත් කරුණු මේ පොතට ඇතුලූ කර ඇත්තේය. ස්වරූප විභාග වැඩිදුරට පුහුණු කරගන්නට වුවමනා වන්නේ අභිධර්ම ප‍්‍රකරණ උගෙනීමේදී පහසු වනු පිණිසය. එතරම් දුරට උගෙනීම කරන්නට බලාපොරොත්තුව නැති පින්වතුන්ට වඩා ස්වරූප විභාග පුහුණු කිරීමෙන් වෙහෙසක් මිස විශේෂ ප‍්‍රයෝජනයක් නැත. එබැවින් වැඩිදුර ස්වරූප විභාගද මේ පොතට ඇතුළු නොකරන ලදී.

මේ පොතට ඇතුලූ කර ඇත්තේ සාමාන්‍යයෙන් ධර්මඥානය ඇතිකරගන්නා කෙනෙකු විසින් අවශ්‍යයෙන් දත යුතු කරුණු පමණෙකි. එබැවින් මේ පොතෙහි අනික් අභිචර්ම පාඩම් පොත්වල තරමට කරුණු ඇතුළත් නැත. පොත මහත් වී ඇත්තේ ඇතුළත් කොට ඇති කරුණු පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකිවන පරිදි විස්තර කර ඇති බැවිනි. මෙහි ඇතැම් කතැනක කරුණු දැක්වීමේ පටිපාටියද අභිධර්මාර්ථ ෂඞ්ග‍්‍රහයට වෙනස් කර ඇත. ඒ වෙනස්කම් බොහෝ සෙයින් ඇත්තේ සතර වන අට වන නව වන පරිච්ජේද තුනෙහිය. එසේ වෙනස් කොට යොදා ඇත්තේ උගෙනීම පහසු වනු පිණිසය. අනික් පොතකින් අභිධර්මය උගෙන ගන්නවාට යඩා මේ පොතෙන් අභිධර්මය උගෙනීම තරමක් පහසු වෙනවා ඇත.

කොපමණ ලිහිල් වචන යෙදා උගෙනීමට කොතරම් පහසු වන සැටියට පොත සම්පාදනය කර තැබුවත් උගෙන ගන්නා තැනැත්තා විසින් උගත යුතු ක‍්‍රමය වරදවා උගෙන ගන්නට උත්සහ කළහොත් මේ ගැඹුරු ධර්මය උගත නොහැකිය. උගත යුතු ක‍්‍රමය නම් එක පාඩමකුදු අත නොහැර පිළිවෙලින් උගෙනීමය. මුල් පාඩම් ගැන මුල් පරිච්ජේද ගැන දැනීම ඇතිකර නොගෙන ඉදිරියට නොයා යුතුය. අභිධර්ම පාඩම් පොත් සම්පාදනය කර ඇත්තේ පාඩමෙන් පාඩමට පරිච්ජේදයෙන් පරිච්ජේදයට සම්බන්ධයක් ඇතිවය. එබැවින් පළමුවන පරිච්ජේදය නොපිළිවන් තැනැත්තාට දෙවන පරිච්ජේදය උගත නොහැකිය. ඒ දෙකම නොපිළිවන් තැනැත්තාට තුන්වන පරිච්ජේදය නූගත හැකිය. ඒ පරිච්ජේද තුනම නො පිළිවන් තැනැත්තාට සතරවන පරිච්චේදය නුගත හැකිය. අවසානය තෙක් ම ක්‍රමය මෙසේ ම ය.

මුල් පරිච්ජේද ගෙන දැනුම නැති ව, මුල් පරිච්ජේද වල කරුණු මතක තබා නො ගෙන, ඉහළ පරිච්ජේද ගිය තැනැත්තාට ඒ පරිච්ජේදයේ දී කිසිවක් තේරුම්ගත නො හැකි වීමෙන් උගෙනීම එපා වන්නේය. අභිධර්මය උගෙනීමට පටන්ගන්නා බොහෝදෙනා ටික කලකින් එපා වී උගෙනීම අත හැර දමන්නේ මුල් පරිච්ජේදවල කරුණු නො දැන ඉහලට යෑමෙනි. මුල් පරිච්ජේදවල කරුණු හොදින් උගෙන මතක තබාගෙන ඉදිරියට උගෙනීම කරන්නවුන්ට මෙය ධර්මය පරිච්ජේදයෙන් පරිච්ජේදයට වඩ වඩා රසවත් වන්නේය. උගෙනීම හරියන්නට නම්, ධර්මඥානය ධර්ම රසය ලබන්නට නම්, ක්‍රමානුකුලවම උගෙනීම කළ යුතුය.

දහම් පාසල්වල අභිධර්ම පාඩම් උගැන්වීමේ දුෂ්කරත්වය ගැන නොයෙක් විට කතා කරනු අසන්නට ලැබේ. බොහෝ දෙනා පාඩම් පොත්වල දෝෂ නිසා උගැන්වීම දුෂ්කර වී ඇතැයි සිතති. එහිත් තරමක සත්‍යතාවක් ඇතත් සම්පුර්ණ සත්‍ය නම් එය නොවේ. අභිධර්මය ඉතා ගැඹුරු විද්‍යාවෙකි. නො ගැඹුරු විද්‍යාවක් වුවද අනිකකුට හොදින් උගැන්විය හැක්කේ ඒ විද්‍යාව ගැන අංග සම්පුර්ණ දැනුමක් ඇතියකුටය. දහම්පාසැල් වල අංග සම්පුර්ණ දැනුමක් ඇති ගුරුවරුන් සොයාගන්නට නැත. එබැවින් අන්‍ය විෂයන් උගත් ගුරුවරුන් ලවාම දහම්පාසල් වල අභිධර්ම පාඩම් ද උගන්වා ගන්නට සිදුවී තිබේ. ඒ ගුරුවරුන්ට අභිධර්ම පාඩම් උගැන්වීම දුෂ්කර වීම පුදුමයක් නො වේ. එය විය යුත්තක්මය.

පාඩම් පොත්වල කොතෙක් දුබලකම් තුබුණත් උගත් ගුරුවරයාට කාරණය නො වරදවා හොදින් උගැන්විය හැකිය. අභිධර්ම පාඩම් උගැන්වීමට දුෂ්කරවීමේ සත්‍ය හේතුව නම් ගුරුවරුන්ගේ දුබල බවය. දුෂ්කරකම් නිසා අත් නො හැර දහම්පාසල් වල අභිධර්ම පාඩම් අමාරුවෙන් වුවද උගන්වා ගෙන යාම ගැන ඒ ගුරු මහතුන්ට පැසසිය යුතුය. දහම් පාසල්වල අමාරුවෙන් වුවද නො නවත්වා අභිධර්මය උගැන්වීම කරගෙන ගියහොත් කල්යාමෙන් ඒ දුෂ්කර කම් මග හැරි යා හැකිය.

අභිධර්ම පාඩම් හොදින් උගැන්වීම කළ හැක්කේ අභිධර්මය පිළිබද අංගසම්පුර්ණ දැනීම ඇති ගුරුවරයකුට පමණකි. අභිධර්මාර්ථ සංග්‍රහය ගැන හෝ එවැනි අන් පොතක් ගැන හෝ සම්පුර්ණ දැනීම ඇති ගුරුවරයකුට ද තරමක් හොදින් අභිධර්ම පාඩම් උගැන්වීම කල හැකිය. අභිධර්ම පාඩම් උගන්වන ගුරුවරයා විසින් යටත් පිරිසෙයින් අභිධර්ම පාඩම් පොතේ එදා උගන්වන පාඩමට මුලින් ඇති පාඩම් ටිකවත් දැන සිටිය යුතුය. එතරම්වත් දැනුම නැතියකුට නම් අභිධර්ම පාඩම් කොහෙත්ම උගැන්විය නො හැකිය.

ලෙහෙසියෙන් අභිධර්මාචාර්ය වරයකු වියහැකි ක්‍රමයක්

උගැන්වීම දැනුම දියුණු කර ගැනීමට ඇති ඉතා හොඳ ක්‍රමයකි. ශිෂ්‍ය පිරිසකට පාඩමක් උගැන් වූ කල්හි එයින් ඒ ශිෂ්‍ය පිරිස ලබන දැනුමට වඩා උසස් දැනුමක් ගුරුවරයාට ලැබේ. අභිධර්ම මාර්ගය නැමති මෙ පොත පහසුවෙන් උගැන්විය හැකි පරිදි පිළියෙළ කර ඇතියක් වන බැවින් ගුරුවරයකු විසින් මුල පටන්ම ශිෂ්‍ය පිරිසකට උගන්වා ගෙන යතහොත් වැඩි අපහසුවක් නැතිව උගැන්විය හැකිවනු ඇත. උගැන්වීමෙන් ම ගුරුවරයාට දැනුම ලැබෙනවා ඇත. පසු කළ පාඩම් අමතක වුව හොත් ඉදිරියට උගැන්වීම අපහසු වනු ඇත. එබැවින් අමතක නො වනු පිණිස පසු කළ පාඩම් නැවත නැවත කියවිය යුතුය.

පසු කළ පාඩම් ගැන දැනුම නැතිව ඉදිරියෙහි පාඩම් කියවීමෙන් ප්‍රයෝජනයක් නො ලැබිය හැකිය. ඉදිරියෙහි පාඩම් ගැන සොයන්නට නො ගොස් පසුකල පාඩම් ගැන විශේෂ සැලකිල්ලක් නිතරම කල යුතුය. මෙසේ උගැන්වීම කරගෙන යන තැනැත්තාට දුෂ්කරත්වයක් එතොත් එන්නේ අට වන පරිච්චේදහිය. අටවන පරිච්චේදය පහසුවෙන් තේරුම්ගත හැකිවන පරිදි ලියුවහොත් පාඩම් පොතකට සුදුසු නොවන හැටියට එය දීර්ඝ වන්නේය. එබැවින් අටවන පරිච්චේදයේ කරුණු විස්තර කර ඇත්තේ එක්තරා ප්‍රමාණයකටය. අටවන පරිච්චේදය දැනීමේ මද බව නවවන පරිච්චේදය උගෙනීමට හා උගැන්වීමට බාදාවක් නො වේ. මෙහි නව වන පරිච්චේදයෙන් කාහටත් ප්‍රයෝජනය හැකිය. එහි භාවනා ක්‍රම විස්තර කර ඇත්තේය. යම්කිසි ගුරුවරයකු විසින් කියන ලද පරිද්දෙන් මේ පොත දෙතුන් වරක් උගැන්වීම කළහොත් ඒ තැනැත්තා නිරුත්සාහයෙන් ම හොඳ අභිධර්මාචාර්ය වරයකු වනු ඇත.

පරමාර්ථ ධර්ම ඉතා සියුම්ය. කෙනකුට කියවා තේරුම්ගත හැකිවන සැටියට ඒ ධර්මයන්ගේ සැටි පහදා ලිවීම ඉතා දුෂ්කරය. පාඩම් පොතක් සම්පාදනය කිරීමේදී ඒ දුෂ්කරත්වයට තවත් දුෂ්කරත්වයක් එකතුවේ. බොහෝ වචන යොදා බොහෝ දිගට ලියත හොත් කොතරම් ගැඹුරු කරුණක් වුවත් තේරුම්ගත හැකි පරිදි ලිය හැකිය. පාඩම් පොත් සැපයීමේ දී ඒ සේ කරන්නට ඉඩක් නැත. පාඩමකට සුදුසු වන තරමට වාක්‍ය කෙටි කරන්නට ගියාම කාරණය පැහැදිලි නොවේ. පාඩම් සැපයීමේදී ඇති දුෂ්කරත්වය එය යි. කාරණය තේරුම්ගත හැකි සැටියටත් කොටිනුත් ලිවීම ඉතා දුෂ්කර බැවින් මේ ග්‍රන්ථය සම්පාදනය කිරීමේදී අනික් පොතක් ලිවීමේ දී ගන්නා මහන්සියට වැඩි මහන්සියක් ගන්නට සිදු විය. එය සාර්ථක වී ද, නොවී ද, යන බව අනාගතයේ දී දත හැකි වනු ඇත.

මෙ වැනි ග්‍රන්ථයක් හොඳට ම හරියන්නට නැවත නැවත කීපවරක් පරීක්ෂා කර සංස්කරණය කළයුතුය. මෙහි මුද්‍රණය කර ඇත්තේ අපගේ පළමු වන ලිපිය ය. මෙහි නොයෙක් අඩුපාඩු කම් තිබෙන්නට බැරි නැත. ඒවා හොදට පෙනෙන්නේ කියවන්නා වූ ද උගන්වන්නා වු ද පින්වතුන්ටය. මෙහි යම්කිසි තැනක අඩුවක් හෝ වැඩියක් හෝ ඇපහදිලිකමක් හෝ වරදක් හෝ දුටු හොත් එය අපට ලෙස සැමදෙනාගෙන් ම ඉල්ලා සිටිමු.

සකල සත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා!

මෙයට – ශාසනස්ථිකාමී,
රේරුකානේ චන්දවිමල මහා ස්ථවිර

රේරුකානේ චන්දවිමල හිමි

About the author

The author didnt add any Information to his profile yet